پاسارگاد دماوند مسجد لاله واژگون ایران از فضا
چهارگوشه - معرفی استان ها و شهر های ایران و جاذبه های توریستی

استان چهارمحال و بختیاری

اردل


اردل یکی از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری ایران است. این شهر مرکز شهرستان اردل می‌باشد و در بخش مرکزی این شهرستان واقع شده‌است. مردمان اردل به زبان لری گویش بختیاری صحبت می‌کنند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۰٬۱۱۳ نفر (در ۲٬۶۴۲ خانوار) بوده است.

پانویس

منابع

  • «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد» ‎(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  • مختصات و بلندی

بروجن

بُروجن یکی از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری، ایران است. بروجن در بخش مرکزی شهرستان بروجن واقع است. این شهر در دشتی به وسعت حدود ۵۸۰ کیلومتر مربع در شرقی‌ترین نقطه استان قرار گرفته‌است. جمعیت این شهر بر اساس آمار سال۱۳۹۵ برابر با ۵۷٬۷۰۱ نفر بوده‌است و دومین شهر استان می‌باشد. بروجن با ارتفاع ۲۱۹۷ متر از سطح دریا به بام ایران. معروف است.

تاریخچه

تاریخ دقیقِ اسکان در مکان فعلیِ شهر بروجن مشخص نیست، هرچند قدیمی‌ترین تاریخِ موردِ استناد برای بروجن را می‌توان بر اساسِ سنگ مزاری که چندی پیش در این شهرستان با تاریخِ فوتِ متوفی به سنه ۱۰۰۴ هجری قمری (۹۷۴ هجری شمسی) یافت شده محاسبه کرد. به نوشتهٔ محمدحسن خان اعتمادالسلطنه در کتاب مرآة البلدان در زمان ناصرالدین شاه قاجار قریهٔ بروجن، تُیولِ حسینقلی خان ایلخانی به‌شمار می‌آمد و وی قدری از اراضی آن را خریده بود. جمعیتِ بروجن در آن دوره به هزار خانوار می‌رسید و سه مسجد و سه رشته قنات داشت، مالیات آن ۹۳۰ تومان بود و هر سال دویست خروار بذرافشان داشت.

وجه تسمیه

در مورد وجه تسمیه شهر بروجن نظرات، متفاوتی وجود دارد:

  • «اورجی» وجه تسمیه دیگری است که «جی» را یکی از محال اسپاهان، صفاهان و اصفهان به معنی صاحب مردان نیک و پاک نام برده‌اند و «اور» به معنی سرزمین و شهر (که حداقل ۲۵۰۰سال قبل از میلاد) بر بسیاری از شهرها و روستاهای ایران اطلاق می‌شده‌است.
  • عده‌ای دیگر چنین اظهار نموده‌اند که شهر اولیه در این محل به وسیله برج و باروهایی محصور بوده و به علت کثرت برجهای آن به نام بروجن یعنی دارنده برج‌های فراوان نامیده شده‌است و بنا بر قول دیگری ساکنین بروجن قبل از پیدایش به صورت هفت خانواده در محله اوره که یکی از دهات لردگان بوده زندگی می‌کردند که در اثر ظلم و ستم خوانین از این مکان فرار نموده به مکان فعلی آمدند که این مکان به نام اوره جسته نامیده شد که به مرور زمان به اورجن و سپس به بروجن تغییر نام یافت.

جمعیت

رشد جمعیت بروجن پس از مشروطیت و از دهه‌های سوم و چهارم قرن حاضر آغاز شده و با توجه به موقعیت جغرافیایی آن که در محدوده تلاقی سه استان (فارس، اصفهان، و چهارمحال و بختیاری) و دو ایل بزرگ (قشقایی و بختیاری) قرار گرفته، از زمینه بسیار مناسبی برای توسعه برخوردار است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۰ جمعیت این شهر ۵۲٬۶۹۴ نفر (در ۱۴٬۸۵۸ خانوار) و بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۵۷٬۷۰۱ نفر (در ۱۷٬۲۲۸ خانوار) بوده‌است.

زبان

اهالی بروجن به زبان فارسی و لهجه اورجنی تکلم دارند و پس از شهرکرد دومین شهر استان می‌باشد. در قدیم لهجه‌ای مخصوص به این شهر هم وجود داشته که چند شاعر محلی (حیدرطالبپور، بهمن رافعی و ...) هم به این گویش اشعاری سروده‌اند.

فرهنگ و هنر

بنیانگذار فرهنگ بروجن را می‌توان مرحوم شهاب‌السلطنه (غلامحسین خان حاجی ایلخانی پسر دوم امامقلی خان حاجی ایلخانی رئیس ایل بختیاری) نامید که در سال ۱۲۷۴ مدرسه‌ای وسیع با مرکز کاردستی تأسیس کرد که قبل از آن حتی در اصفهان چنین مدرسه‌ای نبود و از استادان به نامی چون شیخ محمدطاهر نطنزی (مدیر) و سید میرحسین مجدالادباء و میرزاعبدالرحیم خان شیرازی، میرزاسیف الله خان (معروف به تیمسار) و یک معلم زبان انگلیسی که بلژیکی بود، استفاده می‌نمود و کلیه دروس فارسی و انگلیسی و برخی فنون و مهارت‌ها در این دارالفنون کوچک تدریس می‌شد. مخارج این مدرسه را شخص شهاب‌السلطنه پرداخت می‌نمود. پس از ۲۹ سال این دبستان منحل و بعدها امیرقلی اشراقی در منزل خود دبستانی به نام دبستان ملی تأسیس کرد و چندین سال این مدرسه دایر تا اینکه در سال ۱۳۰۹ به دستور وزیر فرهنگ وقت یک ساختمان سه کلاسه در بروجن ساخته شد. بعدها مردم این مدرسه را جمال‌الدین نام نهادند. این همت‌ها و تلاش افرادی چون ملاذوالفقار باعث گردید بروجن به شهری با سطح علمی بالا و تربیت پزشکان و متخصصان عالی‌رتبه دست یابد و هم‌اکنون نیز فارغ‌التحصیلان مدارس بروجن در خارج از استان و کشور به عنوان استادان طراز اول مشغول خدمت هستند. علاوه بر آن در زمینه شعر و هنر نیز سرآمد بوده و از شعرا و استادان بنامی برخوردار است.

محله‌ها

محله‌های قدیم و جدید

جاذبه‌های گردشگری

جاذبه‌های گردشگری (نام محل-موقعیت-فاصله تا بروجن)

مراکز آموزشی و دانشگاهی

  • دانشگاه دولتی بروجن
  • دانشگاه پیام نور مرکز بروجن
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجن
  • دانشکده پرستاری و مامایی بروجن
  • دانشکده فنی و حرفه‌ای پسران

صنایع دستی

قالیهای پشم یلمه‌ای بروجن بسیار مشهور است. در گذشته نیز گیوه این شهرستان شهرت کشوری داشته‌است. از دیگر صنایع دستی قدیمی آن نمدمالی است.

آب و هوا

از بروجن همواره به عنوان یکی از سردترین شهرهای کشور در گزارش‌ها هواشناسی نام برده می‌شود

ارتفاع این شهرستان از سطح متوسط دریا ۲۴۳۲ متر است. از لحاظ اقلیمی دارای شرایط نیمه مرطوب با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد می‌باشد. تعداد روزهای یخبندان در حدود ۱۲۲روز در سال می‌باشد. حداقل مطلق دمای این ایستگاه به ۳۶- درجه می‌رسد و حداکثر مطلق دمای مشاهد شده به ۳۶درجه سانتیگراد بالغ گردیده‌است. بارش سالانه این ایستگاه بطور متوسط به ۳۶۰ میلی‌متر بالغ می‌گردد و دارای دو فصل خشک و مرطوب است. فصل خشک آن از خرداد تا شهریور ادامه دارد و فصل مرطوب آن از مهر ماه آغاز و تا اردیبهشت ادامه دارد. در مجموع بارش فصل زمستان به ۴۴ درصد و پاییز به ۳۲درصد و بهار به ۲۴درصد می‌رسد و تابستان ۱ در صد بارش را داراست.

بروجن یکی از مرتفع‌ترین شهرهای کشور است که این خصیصه بروجن را از جهت محیط زیست حیوانی و گیاهی بسیار غنی و پر جاذبه نموده‌است.

چشمه سیاسرد و تالاب چغاخور و آداب و رسوم اصیل بختیاری‌ها از جاذبه‌های گردشگری این مناطق به‌شمار می‌آید.

مشاهیر

  • ابوالقاسم بختیار: پزشک
  • داراب افسربختیاری: شاعر فولکلور
  • بهمن رافعی بروجنی : شاعر
  • حیدرعلی طالب پور: شاعر
  • بهمن بروجنی: شاعر و نقاش
  • بهنام بهزادی:کارگردان، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده
  • عبدالله روا: مجری و شاعر

منابع

  • آمار جمعیت: اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳، ص۱۰۰.

پیوند به بیرون

  • وبگاه رسمی

فارسان

فارسان یکی از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری است. شهر فارسان، مرکز شهرستان فارسان است.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۳۰٬۵۰۴ نفر (در ۸٬۴۰۰ خانوار) بوده‌است.

مشخصات

شهر فارسان در ۵۰ درجه و ۳۵ دقیقه طول شرقی جغرافیایی و ۳۲ درجه و ۱۶ دقیقه عرض شمالی جغرافیایی، و ارتفاع ۲۰۷۲ متر از سطح دریا در یک منطقه کوهستانی قرار دارد. شهر فارسان مرکز شهرستان فارسان در ۳۳ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد واقع شده‌است. رود سراب غرب و جنوب این شهر را مشروب می‌سازد.

مردم

مردم شهر فارسان عمدتاً بختیاری هستند. اکثر مردم شهر خود را منتسب به طایفه بهداروند می‌دانند. البته با توسعه شهر، مردم دیگری از روستاها و شهرهای دیگر مانند کوهرنگ و دیگر روستاهای اطراف شهر هم به آن مهاجرت کرده‌اند. مردم فارسان به زبان بختیاری تکلم می‌کنند که در آن واژهای پهلوی و باستانی فراوانی وجود دارد.

مکان‌های تاریخی و جاذبه‌های گردشگری

  1. تپه چغاپنجعلی: تپه چغاپنجعلی حاوی آثاری مربوط به هزاره ۵ و ۴ قبل از میلاد، هزاره اول ب م - دوره ساسانیان - سده‌های میانی و متأخر دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان فارسان، بخش مرکزی، جنوب شهر فارسان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۲۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
  2. مسجد جامع فارسان: مسجد جامع فارسان مربوط به دوره قاجار است و در فارسان، میدان مسجد جامع شهر فارسان واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۵۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است
  3. موزه فرهنگ و تمدن فارسان: این موزهٔ آثار تاریخی، شامل آثاری مربوط به دورانهای صفویه و قاجار است.
  4. گردشگاه چشمه قلعه: واقع در شرق شهر فارسان. این گردشگاه که در کنار چشمه‌ای مصفا ساخته شده، به علاوه دارای قناتی تاریخی به قدمت ۲۰۰ سال است.

هنر

از جمله خصوصیات برجسته شهر فارسان استعداد و علاقه زیاد اهالی این شهر به فرهنگ و هنر است. به گونه‌ای که رشته‌های هنری شهر همچون شعر و ادب، تئاتر و نمایش، شاهنامه خوانی و… کارنامه درخشانی در سطح کشور دارند. به عنوان نمونه، گروه تئاتر شهر، بارها نمایش‌هایی را در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر اجرا کرده‌است. همچنین، این شهر، سالانه میزبان جشنواره تئاتر استان با عنوان جشنواره تئاتر ققنوس می‌باشد.

فارسان در فرهنگ عامه

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، اخیراً کتاب «دالو مرواری» (مادربزرگ مروارید) را از مجموعه کتاب‌های سیمرغ با گویش «لری فارسانی» منتشر کرده‌است.

ورزش حرفه‌ای

در حال حاضر (سال ۱۳۹۴)، دو تیم از شهر فارسان در بالاترین سطح ورزش حرفه‌ای کشور حضور دارند.

  1. تیم فوتبال ساحلی بانوان فارسان که در لیگ برتر کشور حضور دارد.
  2. تیم تیراندازی با کمان فارسان که در سال ۹۳ قهرمان لیگ برتر کشور شد.

به علاوه دو تیم نیز در رده‌های پایین‌تر حضور دارند.

  1. تیم بسکتبال فارسان در مسابقات زیرگروه کشور حضور دارد. این تیم در سال ۹۳ مقام چهارم زیرگروه کشور را کسب کرد. تیم‌های اول تا سوم این مسابقات به لیگ دسته دوم کشور صعود کردند.
  2. تیم فوتبال پیام فارسان با قهرمانی در لیگ برتر استان در سال ۹۲ به لیگ دسته سوم فوتبال کشور صعود کرد.

چهره‌های شناخته شده

  1. سید کمال مرتضویان فارسانی (متولد ۱۲۹۱ فارسان- درگذشته ۱۳۵۴ تهران): نویسنده، پژوهشگر،منتقد اجتماعی و از فعّالان ملّی شدن صنعت نفت.
  2. دکتر منصور مالکی فارسانی (متولد ۱۳۱۲- در گذشته ۱۳۹۳): استاد برجسته دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.
  3. پروفسور بهرام اسلامی فارسانی (زادهٔ ۱۳۲۲ در فارسان) رئیس بخش قلب دانشکده علوم پزشکی دانشگاه ملی (شهید بهشتی فعلی) و عضو دائم شورای عالی قلب ایران در «وزارت آموزش عالی» پیش از انقلاب اسلامی. رئیس فعلی بیمارستان قلب هواگ در ایرواین کالیفرنیا. وی از اعضای تیم جراحی آیت‌الله خمینی در دهه شصت بود.

صنایع دستی

از مهم‌ترین و ارزشمندترین صنایع دستی که قدمتی دیرینه دارد بافتن فرش دستباف است که در روستاهای مختلف با طرحها و نقشهای متفاوتی بافته می‌شود. سایر دستبافته‌ها که هنوز در این شهر رایج است عبارت‌اند از: گلیم، جاجیم، نمد مالی، چوغا بافی، خرسک بافی -نوعی قالی- و گیوه دوزی.

صادرات

۱- انواع فرش دستباف. ۲- انگور و کشمش، زرد آلو، آلو زرد، آلو چه و… ۳- قیسی. ۴- نمد و کلاه. ۵- آب معدنی (از چشمه دیمه) ۶- گچ ۷- سنگ‌های تزئینی ۸- بادام ۹-گردو

مراکز آموزشی

این شهر دارای چندین دانشگاه است از جمله دانشگاه پیام نور، دانشگاه آزاد، دانشگاه هنر و دانشگاه جامع علمی کاربردی.

مراکز اقامتی

شهر فارسان در حال حاضر دارای سه هتل به نامهای هتل ارم، هتل فارسان و هتل آپارتمان میلاد می‌باشد.

منابع

  • مختصات و ارتفاع

سامان

سامان می‌تواند در موارد ذیل استفاده شده باشد:

مکان‌ها

  • شهرستان سامان یکی از شهرستان‌های استان چهارمحال و بختیاری
  • سامان (شهر) در شهرستان سامان واقع در استان چهارمحال و بختیاری
  • سامان (ساوه) روستایی در شهرستان ساوه
  • بانک سامان، بانکی خصوصی در ایران
  • سامان (شیروان و چرداول)

موارد دیگر

  • سامان (فیلم)

جستارهای وابسته

  • سامان گوران، بازیگر
  • سامان طهماسبی کشتی‌گیر ایران

معرفی استان چهارمحال و بختیاری

اخبار


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348


تاریخ ارسال پنج شنبه, 11 دی 1348

Template Design:Dima Group